بیشتر نظرسنجی های صورت گرفته در فضای مجازی از ساعات واپسین شب گذشته راجع به مصاحبه تلویزیونی رئیس جمهور، فراوان ناامیدکننده است. از نظرسنجی توئیتری مشاور روحانی گرفته تا نظرسنجی در اوقات برگزاری سایت فروزنده و نظرسنجی های تلگرامی دیگر، همه داستان از این دارد که مخاطبان یا شرکت کنندگان، با درصدهایی نزدیک یا بالاتر از 70 درصد، پاسخ های رئیس جمهور را قانع کننده نیافته اند و این برای دولتی که چند ماه پیش مورد بخت عمومی مردم قرار گرفته و البته برای حاکمیت، پیغام های معناداری را مخابره می کند.

به گزارش «فروزنده»؛ درصورتی که اعتراضات خیابانی مردم ایران در هفته های گذشته را از دو عامل پیراسته کنیم، شاید نوع تحلیل آن حوادث و تلاش برای تدبیر آن، رنگ و بویی دیگر به خود بگیرد. نخستین عاملی که لازم است آن را برای تحلیل صحیح تر مسأله، کنار بگذاریم، منسوب کردن این اعتراضات به اصولگرایان یا جناح رقیب است. حتی درصورتی که ده ها شاهد هم باشد که جناح رقیب دولت در زبانه کشیدن آتش اعتراضات نقش داشته، بدون ادراک صحیح مطالبات و تحلیل درست محتوای شعارهای مردم و صرفا منسوب کردن آن به جناح رقیب، چشم اندازی برای اصلاح گری به وجود نخواهد آمد.

افزون بر این، ضمن تأکید بر نقش برون مرز برای سوءاستفاده از اعتراضات مردم، مربوط کردن دلایل این اعتراضات به محافظت برون مرز نیز مسئولان را گمراه خواهد کرد؛ بنابراین، مسئولان در گام نخست، تعمدا این دو فرضیه یا دلیل وقوع اعتراضات را کنار بگذارند؛ نظر مردم راجع به مصاحبه شب گذشته رئیس جمهور این را می گوید. شاید درصورتی که به جای رئیس جمهور هر مسئول دیگری هم شب گذشته مصاحبه می کرد، نظر مردم به همین میزان منفی می بود!

پس از کنار گذاشتن این دو فرضیه، مسئولان دو فرضیه وظیفه شناس دیگر را بررسی کنند؛ دو فرضیه ای که خود احتمالا بهتر از نویسنده از آن آگاهند، ولی تا کنون واکنش و پاسخ برازنده ای به آن نشان نداده اند.

احتمالا آنان می دانند که لرزش های همگانی در تاریخ، اهرم هایی برای تغییر همگانی بوده اند. احتمالا می دانند که لرزش های همگانی عموما از بحران در زندگی مردم ریشه می گیرند؛ بحران هایی که زندگی روزمره را برای مردم غیر قابل شکیبایی می کند؛ شرایط غیر قابل شکیبایی زندگی در کنار بی اعتمادی عمیق به نهادهای سیاسی مدیریت کننده اجتماع، حس برانگیختگی به مردم می دهد که باید خود عمل کرده و سرنوشت خود را اصلاح کنند.

در واقع بحران در زندگی روزمره مردم که می توان آن را بحران مادی نامید، در کنار بحران بی اعتمادی عمیق که می توان آن را بحران مشروعیت نامید، دو فرضیه ای است که هر مسئولی در جمهوری اسلامی، در تحلیل اعتراضات اخیر باید به آن توجه وظیفه شناس نشان دهد و این دو را بر دو فرضیه رقیب داخلی و دشمن برون مرز، برتری دهد. همچنان که پیشتر نیز گفته شد؛ احتمالا مسئولان جامع تر و کامل تر به این دو بحران توجه کرده اند، ولی اینکه واکنشی در چنین سطحی به آن نشان نداده اند، مکان بحث است.

به نظر می رسد، ممکن است در بخش هایی، مسئولان، قائل به وجود بحران در زندگی مادی و بحران معیشت در اجتماع نباشند، لذا انتظار نمی رود که حتی پس از اعتراضات مردم، امیدی به انجام حرکتی از سوی آنان داشت. شاید عده ای دیگر بگویند به گمان وجود این دو بحران، عقب نشینی دولت و حاکمیت در قبال معترضان، خود خسارت بیشتری است.

ممکن است، عده دیگر به وجود این بحران ها و بلکه بحران های بیشتر هم ایمان داشته باشند؛ اما مسیر جنبش خود یا دولت را مسیر صحیحی برای حل این بحران ها بدانند و لذا نیازی به اصلاح گری در مسیر جنبش خود نمی بینند و معتقدند جنبش اصولی آنان برای حل بحران ها نباید تحت تأثیر نقص ها، از مسیر برون مرز شود، لذا عمل تازه و بیشتری از آنچه انجام داده اند، نمی کنند. این روزها پاره ای مردم به فکاهی می گویند، نقص کردیم که وضعمان بهتر شود، دولت با پرارزش خیساندن نرخ ارز، همان زندگی روزمره حاد را هم حاد تر کرد!

بر هر اوقات، نارضایتی عمیق مردم از سخنان رئیس جمهور نشان داد، افرادی که احتمالا به دلیل بحران در زندگی روزمره و بی اعتمادی عمیق به نهادهای اداره کننده اجتماع، به خیابان ها آمده اند، متوقع شوکی واقعی و مخترع در اداره خطه هستند؛ شوک یا تغییراتی که امید در اجتماع بدمد و احساس بی اعتمادی و ناامیدی آنان را از بین ببرد. از زمان اعتراضات تا کنون، آنچه عمیقا حس شده، فقط فزونی بهای ارز و کاهش اعتبار دارایی های مردم بوده و در روی همان پاشنه می چرخد. دولت روند عادی و معمولی سابق را می پیماید. مجلس و قوای دیگر و مسئولان و نهادهای دیگر هم همین گونه اند!

آیا تعمدی در عدم اصلاح رویه های نامناسب وجود دارد؟ آیا بناست زمینه برای اقداماتی فراهم شود که اصلاحی صورت نمی گیرد؟ یکی بگوید دقیقا برنامه چیست؟


دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *